Có những công việc bắt đầu từ một kế hoạch rất rõ ràng. Bạn tìm một công ty, gửi CV, phỏng vấn rồi bắt đầu làm việc.
Nhưng cũng có những công việc đến hoàn toàn tình cờ.
Hành trình hơn ba năm làm freelancer với một team châu Âu của mình bắt đầu theo cách thứ hai. Không có một kế hoạch cụ thể nào cả. Chỉ là một tin nhắn trên LinkedIn vào một ngày cuối tháng 3 năm 2022.
Và điều thú vị là trong hơn ba năm làm việc cùng nhau, mình chưa từng gặp trực tiếp bất kỳ ai trong team.
Một tin nhắn trên LinkedIn vào năm 2022
Thời điểm năm 2022, công việc chính của mình vẫn chủ yếu đến từ các dự án Nhật Bản. Trước đó một thời gian, mình bắt đầu xây dựng lại LinkedIn theo một cách rất đơn giản: kết nối với mọi người.
Developer, recruiter, founder, những người làm trong ngành công nghệ… mình cứ kết nối dần dần. Lúc đó mình cũng không thực sự biết việc này có mang lại điều gì hay không. Mình chỉ nghĩ rằng nếu đã làm remote và freelance thì việc có thêm network chắc chắn không phải điều xấu.
Rồi vào cuối tháng 3 năm 2022, mình nhận được một tin nhắn từ Alex.
Alex sau này trở thành CTO của công ty mà mình tham gia làm việc. Anh hỏi mình khá nhiều về kinh nghiệm, những công nghệ mình đã làm và những dự án trước đây.
Mình kể rằng nền tảng chính của mình là PHP, có kinh nghiệm với Laravel và đặc biệt là WordPress theme development.
Trước đó, mình từng tham gia xây dựng một team làm WordPress theme để bán trên Envato. Từ một vài thành viên ban đầu, team dần phát triển lên hơn chục người. Có thời điểm mình lead khoảng sáu developer, làm việc cùng ba designer và một design lead. Đó cũng là một trong những khoảng thời gian giúp mình học được rất nhiều về cách một team phát triển sản phẩm cùng nhau.
Đến khoảng năm 2018, mình rời môi trường đó để tham gia một startup. Một trong những lý do khá đơn giản: mình vẫn muốn chuyển qua làm việc remote, và ở gần vợ con hơn.
Sau đó mình chuyển dần sang freelancer, cũng vì tụi mình chưa biết cách quản lý và kiếm thêm khách hàng.
Có lẽ những kinh nghiệm đó phù hợp với thứ Alex đang tìm kiếm. Sau một vài trao đổi, anh mời mình tham gia team.
Và thế là một tin nhắn LinkedIn rất bình thường trở thành khởi đầu cho hơn ba năm làm việc sau đó.
Từ WordPress đến những thứ mình chưa từng làm
Một trong những điều mình thích nhất ở khoảng thời gian làm việc với team này là mình được va chạm với rất nhiều loại dự án khác nhau.
Ban đầu, WordPress và PHP rõ ràng là những thứ mình tự tin nhất. Nhưng công việc không dừng lại ở đó.
Có những dự án sử dụng Vue.js. Có những dự án sử dụng React. Chúng mình làm WordPress, nhưng cũng có những hệ thống sử dụng .NET (Umbraco CMS). Có những công nghệ mình từng biết nhưng chưa có nhiều cơ hội sử dụng trong dự án thực tế.
Làm freelancer đôi khi có một điều khá thú vị: khách hàng không thực sự quan tâm bạn tự gọi mình là PHP developer, WordPress developer hay JavaScript developer. Cuối cùng, họ có một vấn đề và cần bạn giải quyết nó.
Có những lúc mình phải vừa làm vừa học.
Có những thứ trước đó mình chỉ thử qua, nhưng khi nó xuất hiện trong một dự án thực tế thì mình buộc phải hiểu sâu hơn. Mình nghĩ chính những tình huống như vậy đã giúp mình không bị giới hạn trong một stack duy nhất.
Mình vẫn xem PHP là nền tảng chính của mình. WordPress vẫn là thứ mình có rất nhiều năm kinh nghiệm. Nhưng sau hơn ba năm với team này, Toolbox của mình chắc chắn rộng hơn rất nhiều so với thời điểm Alex nhắn cho mình năm 2022.
Rồi thị trường bắt đầu thay đổi.
Mình không biết chính xác chuyện gì xảy ra phía sau, có thể thị trường trở nên khó khăn hơn, có thể công ty thay đổi cách vận hành, hoặc đơn giản là mọi thứ đến lúc phải thay đổi.
Alex đột nhiên biến mất khỏi những hoạt động hàng ngày. Mình vẫn tiếp tục nhận task qua một người khác, vẫn làm việc và mọi thứ cứ tiếp diễn như bình thường trong một khoảng thời gian.
Cho tới một ngày, team mà Alex từng mời mình tham gia không còn trong team nữa.
Hơn ba năm làm việc với những người chưa từng gặp mặt
Có một điều khá đặc biệt khi nhìn lại: chúng mình chưa từng gặp nhau ngoài đời dù chỉ một lần.
Trong hơn ba năm, tất cả mọi thứ diễn ra qua internet.
- Video call.
- Slack.
- Task management (Asana).
- Code review (Github).
- Pull request (Github).
Và đôi khi chỉ là vài câu chuyện ngắn về cuộc sống của nhau.
Chúng mình biết khá ít về cuộc sống bên ngoài công việc của mỗi người. Có người ở quốc gia này, người ở quốc gia khác. Mỗi người một múi giờ, một cuộc sống và một hoàn cảnh khác nhau.
Nhưng chúng mình vẫn làm việc cùng nhau trong nhiều năm và cùng múi giờ CET.
Khi có task thì cùng giải quyết. Khi có vấn đề thì cùng tìm cách xử lý. Khi ai đó cần hỗ trợ thì những người còn lại cố gắng giúp.
Có lẽ đó cũng là một trong những điều kỳ lạ nhưng thú vị nhất của remote work.
Bạn có thể làm việc với một người trong nhiều năm, tin tưởng code của họ, biết cách họ giải quyết vấn đề, biết lúc nào nên hỏi họ điều gì, thậm chí biết khá rõ tính cách của họ trong công việc… nhưng chưa từng ngồi uống với nhau một cốc cà phê.
Đến bây giờ, khi team không còn hoạt động như trước nữa, mình vẫn coi những người đó là đồng nghiệp. Và mình nghĩ họ cũng vậy.
May mắn là trước khi mọi thứ biến mất hoàn toàn, mình đã có contact của một số người qua WhatsApp. Nhóm chat công việc có thể không còn, công ty có thể thay đổi, project có thể kết thúc, nhưng ít nhất những con người mình từng làm việc cùng vẫn còn đó.
Điều đó đối với mình quan trọng hơn khá nhiều so với mình từng nghĩ.
Cảm ơn vì một chặng đường
Nếu việc này xảy ra vào một thời điểm khác, có lẽ mình đã khá hoang mang.
Một team mình làm việc cùng hơn ba năm đột nhiên không còn nữa. Kênh liên lạc chính biến mất. Những task từng xuất hiện đều đặn cũng dừng lại.
May mắn là đúng khoảng thời gian này mình đã có một công việc mới, vì vậy áp lực về công việc không quá lớn. Nhưng cảm giác nhìn một thứ đã tồn tại trong cuộc sống của mình hơn ba năm kết thúc vẫn khá khó diễn tả.
Có lẽ đó cũng là lý do mình muốn viết bài này, không phải để nói về việc mất một job. Cũng không phải để kể xem mình đã làm bao nhiêu project hay học được bao nhiêu công nghệ.
Mình chỉ muốn nhìn lại một đoạn đường bắt đầu từ một tin nhắn LinkedIn vào cuối tháng 3 năm 2022, một tin nhắn từ một người mình chưa từng gặp.
Sau đó mình được tham gia một team gồm những người mình cũng chưa từng gặp, da trắng có, da đen cũng có.
Chúng mình cùng làm WordPress, PHP, Vue, React, .NET và đủ loại dự án khác nhau. Có project thành công, có project khó khăn, có những task khiến mình phải học những thứ hoàn toàn mới.
Rồi hơn ba năm trôi qua, team không còn nữa, chắc vẫn còn nhưng mình không còn làm ở đó nữa.
Nhưng những gì mình học được, những project mình từng làm và những mối quan hệ mình có được thì vẫn còn.
Vì vậy, nhân dịp nhóm làm việc cũ biến mất , hoặc có thể đơn giản là mình không còn vai trò trong team đó nữa, mình muốn viết vài dòng để nói lời cảm ơn.
Cảm ơn Alex, cảm ơn vì tin nhắn LinkedIn (skype) vào năm 2022.
Cảm ơn vì đã cho mình một cơ hội để tiếp tục con đường làm việc remote mà mình lựa chọn từ nhiều năm trước.
Cảm ơn vì đã cho mình cơ hội làm những dự án mà có lẽ nếu chỉ ở trong vùng an toàn của PHP và WordPress, mình sẽ không bao giờ chủ động thử.
Và cảm ơn tất cả những người trong team, những người mình đã làm việc cùng hơn ba năm nhưng chưa từng gặp mặt.
Có thể một ngày nào đó chúng ta sẽ gặp nhau, cũng có thể không bao giờ. Nhưng dù thế nào, mình vẫn rất vui vì đã có hơn ba năm được gọi mọi người là đồng nghiệp.